Premier Rob Jetten begon vrijdag aan zijn eerste officiële bezoek aan de Caribische gebieden van het koninkrijk, met geplande stops op alle zes de eilanden gedurende een week. De reis komt te midden van controverses rond klimaatverandering en sociale ongelijkheid in de regio, die veel meer achtergesteld is dan Europees Nederland.
Ondanks de snelheid van het bezoek (Jettens voorganger Dick Schoof deed er bijna een jaar over en Mark Rutte bijna drie), heerst er veel scepsis over de oprechtheid van de regering om veranderingen door te voeren.
NOS Caribische correspondent Dick Drayer omschreef de lokale reactie als voorzichtig: ‘Eerst zien we, dan geloven we’, zei hij.
Na het weekend de tour op Sint Maarten en Saba te hebben geopend, is Jetten maandag op Sint Eustatius voor een wandeltocht gericht op het slavernijverleden van het eiland. Bonaire, Aruba en Curaçao volgen de komende drie dagen.
Eisen en veranderingen
In april bleek uit een rapport van de landelijk coördinator tegen discriminatie en racisme dat inwoners van Bonaire, Saba en Sint Eustatius te maken hebben met structurele achterstanden op het gebied van armoede, gezondheidszorg, onderwijs en infrastructuur. Eén op de drie eilandbewoners leeft in armoede – ongeveer tien keer zoveel als Europees Nederland.
De reis komt ook weken nadat het kabinet in januari besloot in beroep te gaan tegen de uitspraak van de rechtbank in Den Haag dat de regering inwoners van Bonaire had gediscrimineerd op grond van artikel 14 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens door geen klimaatplan op te stellen. Greenpeace noemde de oproep ‘schandalig’.
De coalitie heeft 30 miljoen euro per jaar uitgetrokken voor het verhogen van het standaardinkomen op de eilanden. De NOS merkt op dat het cijfer geen nieuwe belofte is, maar dat de bestaande begroting nu aan concrete doelstellingen is gekoppeld.
Bonaire, Saba en Sint Eustatius zijn sinds 2010 bijzondere Nederlandse raden, waarbij inwoners dezelfde grondwettelijke rechten hebben als Europese Nederlanders. Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn autonome landen binnen het koninkrijk, met hun eigen regeringen en parlementen.
De D66 van Jetten wordt historisch gezien als relatief goed beschouwd in de regio, deels dankzij het eigen energietransitiewerk van de premier als minister van Klimaat in 2023. Het beroep tegen de klimaatuitspraak van Bonaire heeft echter ongeloof en woede jegens Den Haag aangewakkerd.
De tour eindigt donderdag op Curaçao, waar Jetten een briefing zal bijwonen op de marinebasis Parera, een rondleiding zal krijgen door het Tula Museum en het nieuwe batterijopslagpark van nutsbedrijf Aqualectra zal bezoeken.
