Ombudsman: overheid weet wie hulp nodig heeft, maar treedt niet op

De Nederlandse overheid weet vaak wel welke burgers recht hebben op financiële hulp, maar handelt traag of komt helemaal niet in actie, waardoor mensen onnodig in de problemen komen, zegt de nationale ombudsman Reinier van Zutphen in zijn jaarverslag.

Van Zutphen zei in zijn presentatie van het rapport dat het probleem niet een gebrek aan informatie was, maar een keuze. “Er zit een idee achter dat als mensen het nodig hebben, ze naar voren zullen komen”, zei hij tegen de NOS.

De drie ombudsdiensten – de landelijke, de kinderombudsman en de veteranen – ontvingen vorig jaar samen 25.000 klachten en signalen.

Van Zutphen noemde als voorbeeld het Tijdelijk Noodfonds Energie, een tijdelijk staatsfonds voor huishoudens met een lager inkomen en een hoge energierekening. Aanvragen kunnen alleen worden gedaan met een DigiD digitale identiteitsaccount, met uitzondering van een groot deel van degenen die de meeste hulp nodig hebben.

De ombudsman zei eerder dat 2,6 miljoen mensen in Nederland niet over de digitale vaardigheden beschikken om zelf dergelijke regelingen aan te vragen, en dat 273.000 mensen onder wettelijke voogdij helemaal geen aanvraag kunnen indienen zonder vertegenwoordiger.

In april uitte Van Zutphen kritiek op het plan van het kabinet Jetten om te bezuinigen op het proactief benaderen van bijstandsgerechtigden. Het kabinet liet het plan later vallen.

Sommige gemeenten en overheidsinstanties benaderen burgers al rechtstreeks over toeslagen waar zij mogelijk recht op hebben, zegt Van Zutphen, maar niet op grote schaal.