Volgens het regionale waterschap Wetterskip Fryslân is in elk getest waterlichaam in Fryslân PFAS aangetroffen. De nieuwe bevindingen komen uit onderzoek dat in 2024 en vorig jaar in de hele provincie is uitgevoerd.
Wetterskip Fryslân zei dat de besmetting wijdverspreid is en consistent boven de wettelijke drempels ligt. “De resultaten zijn duidelijk: PFAS wordt in alle onderzochte wateren aangetroffen en overtreft de bestaande normen. Dit geldt voor zowel grote waterlichamen als poldersloten”, schrijft de autoriteit.
Volgens het bureau kan het laboratorium sinds 2024 meer dan dertig veel voorkomende PFAS-verbindingen meten. “Ook elders in Fryslân is het beeld zorgwekkend”, aldus het rapport. “In alle onderzochte grotere wateren overschrijden de waarden de normen met een factor tussen de 1 en 10. In vrijwel alle poldersloten ligt de concentratie PFOS (een vorm van PFAS) boven de norm. Ook in het grondwater werd PFAS aangetroffen.”
PFAS is een groep door de mens gemaakte chemicaliën die niet gemakkelijk in het milieu worden afgebroken. Ze worden in verband gebracht met mogelijke schade aan het immuunsysteem, de vruchtbaarheid, ongeboren kinderen en organen zoals de lever en de schildklier, en zijn ook in verband gebracht met kanker.
De nieuwste bevindingen op provinciale schaal volgen op eerdere rapporten uit 2024 waarin het gebied rond de militaire vliegbasis in Leeuwarden werd geïdentificeerd als een van de zwaarst vervuilde PFAS-locaties in Nederland. Metingen daar lieten zien dat de niveaus in de omringende wateren tot 900 maal boven de norm reikten.
Wetterskip Fryslân roept op tot krachtiger optreden van nationale en Europese autoriteiten. De organisatie zegt dat een EU-breed totaalverbod op PFAS noodzakelijk is, een standpunt dat ook al enige tijd wordt gesteund door de Unie van Waterschappen.
Uit een bredere inventarisatie van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat blijkt dat ongeveer 60 locaties in Nederland zo zwaar vervuild zijn met PFAS dat onmiddellijke sanering nodig is.
Een EU-rapport schat dat PFAS-besmetting de Europese landen de komende jaren ongeveer 440 miljard euro zou kunnen kosten als het huidige beleid niet verandert. Uit dezelfde analyse bleek dat Nederland het op een na hoogste aantal vervuilde PFAS-locaties in Europa heeft.
