Heineken is nog steeds aanwezig in Rusland ondanks de aankondiging in augustus 2023 dat het zich volledig uit het land heeft teruggetrokken, ontdekte Follow the Money. De Nederlandse biergigant is nog aandeelhouder van twee bedrijven in Rusland, zo ontdekten journalisten van de nieuwssite uit een overzicht van dochterondernemingen en joint ventures dat Heineken na navraag publiceerde.
Heineken bezit 25 procent van de aandelen in Grand en Grand East, twee Russische dochterondernemingen van het Mongoolse drankenconcern APU, waarvan Heineken tevens minderheidsaandeelhouder is (25 procent).
Volgens FTM bleek uit een eenvoudige zoekopdracht op internet dat Grand en Grand East respectievelijk een distributeur en groothandelaar van bier, wodka en andere dranken zijn. De bedrijven distribueren hun dranken vanuit de Siberische steden Krasnojarsk en Irkoetsk door heel Rusland. Als Grand en Grand East de winsten uitkeren aan hun aandeelhouders, profiteert Heineken ervan.
Volgens vertrekkend Heineken-topman Dolf van den Brink is Heineken niet actief in Rusland. “Wij hebben niets te maken met die Russische belangen”, zei hij donderdag tegen FTM, eraan toevoegend dat hij niet eens weet wat die bedrijven doen. “Iets administratiefs? Ik heb geen idee”, zei hij. “Eerlijk gezegd wisten we niet dat we deze inzet hadden. We zagen het zelf pas toen we de lijst grondig doornamen.”
“Dit is geenszins een verkapte manier om van Rusland te profiteren; we behalen geen commercieel of strategisch voordeel”, aldus Van den Brink.
De lijst waar de CEO naar verwees is de lijst van participaties, een overzicht van alle dochterondernemingen en bedrijven waarin het moederbedrijf een aandeel van minimaal 20 procent houdt. Volgens de wet is een bedrijf verplicht deze lijst ieder jaar bij de Kamer van Koophandel te deponeren, maar Heineken doet dit sinds 2020 niet meer.
Desgevraagd noemde Van den Brink het niet deponeren van de participatielijst ‘een omissie’, veroorzaakt door een gebrekkige overdracht tijdens de coronapandemie. “Wij hadden het zelf niet op onze radar”, zegt Van den Brink. “We investeren letterlijk in tientallen landen over de hele wereld. Wat ons betreft is hier niets bewust achtergehouden.”
Vincent Kiezebrink van de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) noemde het ‘vreemd’ dat zo’n groot bedrijf zoiets simpels mist. Heineken had óf iets te verbergen, óf de accountant lag te slapen achter het stuur, zegt Kiezebrink tegen FTM.
Heineken heeft inmiddels de lijst met holdings voor 2025 ingediend, waar FTM de Russische belangen ontdekte. Het deponeerde deze lijsten ook voor de jaren 2021 tot en met 2024. Het bedrijf heeft de omissie gemeld bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM), aldus Van den Brink.
Ook de uitnodiging van FTM voor een exit-interview sloeg hij af; Van den Brink treedt eind mei terug als CEO van Heineken. Volgens FTM is hij verontwaardigd over de berichtgeving van FTM over het vertrek van Heineken uit Rusland. “Een interview gaat niet door, daarvoor vond ik het te oneerlijk.”
Begin 2022, nadat Rusland Oekraïne was binnengevallen, maakte Heineken bekend niet langer in Rusland te investeren. FTM ontdekte later dat Heineken datzelfde jaar 61 nieuwe producten op de Russische markt lanceerde, deels ter vervanging van merken die het land hadden verlaten, zoals Guinness en Coca-Cola.
