De meeste werknemers in Nederland hebben eens in de vijf jaar een betaalde vrije dag op Bevrijdingsdag. Maar een groeiende groep kan de feestdag elk jaar vieren. Het aantal cao’s waarin is vastgelegd dat 5 mei een jaarlijkse betaalde vrije dag is, neemt gestaag toe, meldt Trouw op basis van cijfers van werkgeversorganisatie AWVN.
Bevrijdingsdag is een nationale feestdag in Nederland, maar dat betekent niet automatisch een vrije dag. Dat wordt bepaald door de CAO.
In 2022 kende 8 procent van de cao’s 5 mei als jaarlijkse betaalde vrije dag. Vorig jaar was dit aantal gegroeid naar 13 procent. Een woordvoerder van AWVN verwacht dat het aantal dit jaar weer zal stijgen. “Deze trend zet zich langzaam voort. En als een dergelijke loonovereenkomst voor 5 mei van kracht is, wordt deze zelden of nooit teruggedraaid.”
Jacqie van Stigt van vakbond FNV bevestigt dat ieder jaar steeds meer mensen op Bevrijdingsdag vrij nemen. “Maar laten we eerlijk zijn: dit is nog steeds heel weinig.”
FNV dringt altijd aan op een betaalde vrije dag op 5 mei, aldus Van Stigt. “Het is ontzettend belangrijk dat iedereen op 5 mei de vrijheid en democratie kan vieren. Wij zouden graag zien dat Bevrijdingsdag bij wet wordt vastgelegd als jaarlijkse vrije dag”, aldus Van Stight. “Dan zal het niet meer afhankelijk zijn van onderhandelingen.”
In 2019 adviseerde het kabinet de Stichting van de Arbeid om ieder jaar een vrije dag op Bevrijdingsdag aan te bevelen in plaats van iedere vijf jaar. Verder dan een dergelijke aanbeveling kan het kabinet niet komen, zegt een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken tegen Trouw. “We hebben geen werkverbod tijdens feestdagen. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor Kerstmis.”
Toch wil FNV dat Bevrijdingsdag bij wet wordt vastgelegd als een betaalde vrije dag. “Natuurlijk moeten bepaalde sectoren blijven werken, zoals de gezondheidszorg”, aldus Van Stigt. “Maar dan moet je die dag net als Kerstmis beschouwen, waarbij medewerkers meer geld krijgen.”
“Het gaat ook om de status die je Bevrijdingsdag geeft”, voegde ze eraan toe. “Als je het wettelijk vastlegt als een vrije dag, laat je zien hoe belangrijk het is dat we die vrijheid kunnen vieren.”
